“…Deneyimlerinizi, duygularınızı nasıl dışsallaştırabilirsiniz ? Yazmak, düşünmekten neden farklıdır ?… Ben bağırarak değil etki ederek kazanırım diyen hangi Küçük Beceridir ?…”
“Tepki vermeden doğru cümleyi hangi beceriyle ortaya koyabilirsin ?”
(NOT: Bu yazıma Çerçeve Çalışmalarından kısa bir video eklemek istiyorum. Ancak çekimlerin bir yerinde espri ile yer alan toplantı liderine ait sözler ve görsellik için izin bekliyorum)
Merhaba
“İlham Veren Lider” olmaya uzanan oluşum sürecinin ilk evresi olan “KeL1” teki becerilerin sonuncusu olan “Yazmak / Kayıt tutmak (KeL1.8)” konusuna kısaca değinip tüm kendine liderlik becerilerinin birlikte nasıl çalıştığına değinmek istiyorum. Böylece buraya kadar olan “İlham Veren Lider” çerçeveli seri yazılarımın ilk evresini tamamlamış olacağım.
Yazmak / Kayıt tutmak ile deneyimlerinizi, duygularınızı ve içgörülerinizi dışsallaştırırsınız. Ben bunu hep yaparım; çoğu zaman da “Sabah Notları” şeklinde yazarım. Aslında iki nedenle yazarım; birincisi olumsuz gibi bir etkileşim içindeysem unutmak için, daha doğrusu zihnimden silmek, zamana bırakmak ve rahatlamak için yazarım. İkincisi de bugünden düne bakarken anıları aynı tazelikte anımsamak için geçen sürecin sözcüklerdeki, anlam ve etkilerindeki erozyonu azaltması için yazarım. Bir örnek vereyim:
Doksanlı yılların ortalarında satışın bölge müdürüydüm. En önemli müşterilerimizden birisi XXX idi. Usulüne uygun ve tüm sektör oyuncularına açık ihalenin açılışında bölge yönetim kurulunun cabbar, erkeklerden daha erkek bölge müdürü yardımcısı bir hanım sözlerine aynen şöyle başlamıştı: “Fiyatlarınızı ona göre verin; promosyonlarınıza dikkat edin. Biz kimsenin dostu oynaşı (!) değiliz”. Bu sözleri defterime olduğu gibi yazıyordum (“Oynaşı” sözcüğü erkek hakimiyeti olan kalabalık grupta nasıl bir etki yarattı; tahmin edemesem de ben aslında tedirgin olmuştum. Ancak sözün sahibi dediğim gibi erkekten daha erkek bir hanımdı). Aradan bir yıl geçti. Benzer ihale öncesi hazırlıklar sırasında Bxxxci EH bir fıkra anlatıp Kxxx nın teminat mektubunu getirmesini beklerken katılımcıları şenlendiriyordu. Sevgili EH “Otobüs Muavinin Zahmet sözüne tepkisi …” fıkrası ile herkesi güldürmüştü. Fıkranın sonundaki vurgunun azıcık ayıp olması bile kimseyi tedirgin etmemişti. Ondan sonra ben söz aldım ve ihale komisyonu başkanı olan hanımın bir yıl önceki sözlerini defterimden (algı riskini göze alarak) aynen okuyarak hem zamanı ve duyguları birbirine bağladım hem de söz sahibini nasıl dikkatle dinlediğimi örnekleyerek onore ettiğimi gördüm. Bu örneği “Yazmak, kayıt tutmak” ile ilgili olarak verdim. Şimdi ajanda sayfalarımdan birkaç örneği de jpeg olarak paylaşayım:
İş yaşamında yazmak ? Kriz yılında neler neler yaşadık, nelere sığındık ? Nasıl geçiştirdik ?
Özel yaşamımda oğluma yazdığım mektubun ajandama yapışık kopyasında umutlarımı, kardeşler arasındaki bağı ve geleceğe uzanan noktaların neler olduğunu görebilirsiniz (1995).
Yazarsanız neler olur ?
- Zihinsel yük azalır
- Desenler (patterns) görünür hale gelir ve
- Zihindeki kritik sorular netleşir,
- Kendi değerini yansıtan sinyaller doğrulanır ve
- Yazmak düşünmekten farklıdır. Düşünce akarken, yazı hesap verir.
🔄 KeL1 Becerilerinin Tümü Birlikte Nasıl Çalışır?
“İlham Veren Liderlik”teki ilk evrenin becerilerine bir bütün olarak bakarsak kimi gruplar oluşturabiliriz. Şöyle ki :
- Zemin kuranlar:
- Anda olmak / Şimdinin Gücü ve
- Koruma Kalkanı
👉 Bunlar “Gürültüyü keser, alan açarlar”
- İç algı yaratıp yön verenler:
- Kendi değerinin farkına varıp etkinleştirmek
- Omurga / Dik Duruş
- 👉 Bunlar “Ne hissettiğimi + Neye göre hareket ettiğimi” gösterir.
- Dönüştürücü süreç yaratanlar:
- Kritik Soruları Zihinde Hazır Bulundurmak
- İçsesini Bulma Yürüyüşleri
- 👉 Bunlar “İçgörü üretir.”
- Dış dünyaya etki yaratanlar:
- Saldırmak yerine, Diyalog Tohumları Ekmek
- 👉 İlişkiyi ve sonucu şekillendirir
- Saldırmak yerine, Diyalog Tohumları Ekmek
- Öğrenme döngüsü yaratanlar:
- Yazmak, Kayıt Tutmak
- 👉 Sistemi kalibre eder
- Yazmak, Kayıt Tutmak
🧭 Bunları bir de “Büyük Döngü” ya da çokça kullandığım “Kelebek Etkisi” olarak da değerlendirirsem
- KeL1.6 → “Ben bağırarak değil etki ederek kazanırım”
- KeL1.5 → “Provokasyonda savrulmam”
- KeL1.1 → “Anı kaçırmam; geçmişe takılmam, gelecekten kaygı duymam”
- KeL1.2 → “Karşı tarafın gerilimini hissederek sakin kalırım”
- KeL1.3 → “Burada asıl ihtiyaç ne? sorusunu zihnimde taşırım”
- KeL1.4 → “yürüyüşte kontrolu azaltır ve iç sesimi bulmaya çalışırım”
- KeL1.7A,B → “tepki vermem ve→ “sezgimle bulduğum doğru cümleyi kullanırım” > zaman geçer, etki oluşur
- KeL1.8 → “bunu yazarım, kayıtlarımla” → bir model çıkarırım ve
- Bunlar zamanla “REFLEKS (alışkanlık)” haline gelir.
Sen de bunları yaparsan, yapmaya niyet eder ve alışkanlık haline gelmesi için gayret gösterirsen “Ustalık Yolculuğunda (Mastery Walk)” başarıyla ilerlersin ve artık ikinci evre olan “KaL2” de becerilerini geliştirmeye hazır olursun.
👉Bu sistem bir yerinde kırılacaksa, genelde nerede kırılır ?
Öykücü (Si vis amare, ama)














