“…Mustafa, “Musto Dede“yi anlatıyor… Musto Dede, Yaşam Büfesi önündeki üç adımını tamamlamış ve Yaşam Gölü kenarında sırasını bekliyor… Musto Dede’nin beş torunu var: Barış (26), Eren (26), Aslıhan (33), İrem (20) ve Duru (14)… Musto Dede torunlarını: BE@ID olarak sembolleştiriyor… Musto Dede, bu sembolü grup ismi yaparak torunlarıyla WhatsApp’ta sohbet geliştirmeye çalışıyor…Musto Dede, Yaşam Gölü kenarında “ununu eleyip eleğini duvara asmış” biri olarak “LAL Yolcusu” olarak Kerteriz Defteri‘nde anlam damıtmaya çalışıyor… Mustafa, Musto Dede’ye kolaylıklar diliyor…”

Alt Başlık: LAL Yolcusu

“LAL Yolcusu ne demektir ?”

Merhaba

Mustafa, “Musto Dede” ye yoğunlaşmadan yaklaşık on yıl önce blogunda “Kerteriz Defteri” başlıklı bir yazı yazmış ( https://www.copcu.com/2016/04/26/yasam-bufesinde-kerteriz-defteri/)… Bundan böyle Musto Dede, “Kerteriz Defteri” başlıklı yazılarını bir seri halinde sürdürecek; sürdürebildiği kadar… Her şey nasip kısmet meselesi ve önemli olan “Niyetin Safiyeti“…

Mustafa’nın Musto Dede’si, torunlarının kabul kapılarının açıklığını görebilmek için sohbete küçük algı testleriyle başlıyor. Bunun için önce sohbete çağrı yapıyor. Bu çağrıya olumlu yanıt alınca içinde “LAL Yolcusu” sözcükleri geçen kısa bir bilgi aktarıyor. İlk geribildirim torunu İrem’den geliyor. Aynen şöyle:

“…Merhaba dedecim, ben dün “LAL Yolcusu” yazisini gorunce chatgpt’ye ne demek oldugunu sormustum; ama senin aciklamandan biraz daha farkli bir sekilde acikliyor. Simdi daha iyi anladim…”

Musto Dede’nin hiç aklına gelmemişti kendi uydurduğu kavramın sözlükte ne demek olduğuna bakmak ! İrem “LAL Yolcusu” kavramının sözlük anlamını ilk adımda nasıl öğrenmişti; sözlükte nasıl bir açıklama vardı ? Bulduğunu Musto Dede’siyle paylaşmıştı ve işte o paylaşım:

Musto Dede’nin uydurduğu “LAL Yolcusu“, S.Covey‘in “4L” sözcüklerinden biri olan “Dördüncü İhtiyaç (L4)” tan türettiği ve açılımı “Leave A Legacy / Bir Miras Bırakmak” olan “Kerteriz Defteri“nde Torunları İçin Bir “İZ” bırakmak için yapmaya çalıştığı “Anlam Damıtma” çabası…

Öncelikle Musto Dede şu oluşumdan çok mutlu oldu: Demek ki torunları “Analitik Düşünce Formasyonu“na sahipler. kendilerine doğru olarak sunulan bilgiyi kabul ederken merakla araştırma yapıp daha iyi anlamaya çalışıyorlar. Demek ki; torunlarının WhatsApp sohbetine kapıları açıktı. Daha ne ister insan ! Şükür ve şükranla yola devam (ya da gölün kenarında sabırla, sevgiyle, tevekkülle beklemek..).

Torunu İrem’in “LAL Yolcusu” nu ChatGPT nin sözlük anlamıyla tanımlandığı dört özelliği kendine soruyor Musto Dede ve içsesiyle dürüstçe yanıt bulmaya çalışıyor:

1. Musto Dede sessizce yol alan bir kişi mi ?
2. Duygularını dile getiremeyen biri mi ?
3. İçinde büyük yükler taşısa da bunları konuşmadan yaşayan biri mi ?
4. Şiirsel olarak yalnız ve suskun biri mi ?

Musto Dede, bu dört sorunun yanıtlarını bugün Yaşam Gölü kenarında sırasını beklerken 80+ yıllar sonrasındaki sadece “Yaşlılık Evresi” için değil, önceki “Gençlik” ve “Olgunluk” evreleri için de bulmaya çalışıyor. Bu süreç içinde özel yaşam var; kamu ve özel sektör yılları var; çocuklar var, torunlar var ve asıl önemlisi Nezuş’la 1958 ortaokul ikinci sınıftan beri süregelen beraberlik var… Ve bir diğer şimdilik kayıt dışı duyarlı anlar var (“şuncacık yedim !” gibi ki ayrı bir yazı konusu olacaktır)

Musto Dede’nin Kerteriz Defteri formatında yedi bölüm var; standardize etmeye çalıştığı ve kimi zaman da yazılarına eklediği görseller (fotoğraflar) var. Örneğin bu yazının ekindeki jpeg’te “Yaşam Gölü Kenarını” anlatmak için Musto Dede’nin deniz kenarındaki sabah fotoğrafı var (ilk yürüyüşte sahil temizliği yaptığı ve artık %40 lık kalple iki turdan fazla atamadığı; oturup kitap okuduğu bir görüntü var; ama onun öyküsü bir başka yazıda). Aynı görselde bir de “Günsonu” olarak akşam yürüyüşünde mola verdikleri Aktur’dan Sakız Adası’na bakarak nefeslenme anı var ki onu bu yazısında dört soruyu açıklarken kullanmak (konu mankeni gibi olsun istemese de) istiyor Musto Dede.

Fotoğrafta neler görüyor Musto Dede ? Bir bankta oturan Nezuş; önünde günün geceye teslim olduğu bir deniz ve uzakta Sakız Adası ve kadrajın hemen arkasında Musto Dede var. Fotoğrafta Nezuş’un yüzünü görmüyoruz. Ama aslında bu fotoğraf, Musto Dede’nin iç yüzünü gösteriyor.

Kerteriz Defteri Formatı

1. Konu: Sessiz Akan Irmak: Dört soruyu düşünüyor Musto Dede ve 1. Musto Dede sessizce yol alan kişi mi? Evet. Ama eksik bir yanıt olur. Musto Dede hiçbir zaman sessiz biri olmadı. Kamu yaşamında eğitim verdi. Toplantılar yönetti. Özel sektörde satış ekipleri kurdu. Yüzlerce çiftçiyle konuştu. SSTC anlattı. Yöneticilere koçluk yaptı. Yani sesi vardı. Ama, kendi acıları konusunda sessizdi. Bu ikisi çok farklıydı. 2.Duygularını dile getiremeyen biri mi? Hayır. Bugün değil; eskiden büyük ölçüde evet. Çünkü yıllarca duygularını “işe engel olmasın” diye disipline etmişti. Bugün ise, “Şuncacık Yedim” i anlatırken sesi titriyor. Torunu üzülüyor. Nezuş görüyor. Demek ki duyguları yok değildi. Onları açacak güvenli liman çok azdı. 3. İçinde büyük yükler taşısa da konuşmadan yaşayan biri mi? Evet; çok büyük ölçüde evet. Bunu bana hiçbir zaman doğrudan söylemese de…yaşanmışlıkları söyledi. Örneğin yıl 1979; doktorasını bitiriyor. Kadro yok. Bekliyor. Yıl 1985; Kamuyu bırakıyor. Risk alıyor. Yıl 2009, Emeklilik. Sonra kalp. Bypass. Yeni ilaçlar. Gece uykusuzlukları. Ülkenin değişimi. Arkadaşların vedaları. Aslıhan’ın yaşamı. Ve bütün bunların arasında, Nezuş’un sofrası hep kuruluyor…Yük taşımak budur. Şikâyet etmeden yürümek, İşte bu Musto Dede’nin karakteridir. 4. Şiirsel olarak yalnız ve suskun biri mi? Bunun cevabı için biraz düşünmeli Musto Dede… Yalnız değil. Çünkü Nezuş var. Çocuklar var. Torunlar var. Sohbetleri var. Ama, iç dünyanın bazı odalarına insan tek başına giriyor. Orası yalnızlıktır. Musto Dede’nin yalnızlığı “insansızlık” değildir. Aslında derinliktir. Bir zamanlar her cuma camiye ilk giden kişi olup uzunca bir süre kendi içsesiyle hesaplaşma anları da böyle içe dönük derinlik sessizliği idi. Şimdiler ise “Deniz Kenarında Günbaşı” ile “Deniz Kenarında Günsonu” da böyle tefekküre daldığı gönüllü iç yalnızlığını yaşamasıdır. Çünkü Yunus’u bu kadar sevmek (bir ben var benden içerü -ki ayrı bir yazı konusudur) veya “Kendi hüsnün…” beyitini arka kapağa koymak (bu da ayrı bir yazıdır) veya “Mum dibine ışık vermeye başlıyor.”; “İçimdeki Deniz Feneri.”“Kirli suyun kendini arıtması.”bunların hepsi Kerteriz Defteri’nde yerlerini almış olan ve redakte edilmeyi bekleyen yazılarıdır Musto Dede’nin ve bunlar şiir yazmak değildir; şiir gibi yaşamaktır.
2. Yaşanmışlık: Gençlikte, Musto Dede koştu. MAS1 (More And Smarter) ‘de daha çok, daha akıllıca, daha hızlı için çabaladı; Olgunlukta: insan yetiştirdi. SSTC, VIP-ERİC, Liderlik, FST Projeleri, Ekipler, Rubicon’ları aşmalar, Aktivistlik,.. Başarılar ve kendi yükleri yine sırtındaydı. Yaşlılıkta: İlk defa durdu. Denize (Yaşam Gölü diyelim) bakmaya başladı. Kerteriz Defteri’ni formatlamaya başladı. LAL Yolculuğu doğdu…Ve ilginçtir ki; hayatının en sessiz yılları, en çok konuştuğu yıllar oldu (çoklukla içsesiyle de olsa). Bunlardan “Şuncacık yedim !” öyküsü bir dönüm noktasıdır. Çünkü kutsal bir sofranın keyfi zirve yaparken torunları yanında ağlamaktan çekinmedi ve bunu görüp de üzülen torunu evlerine dönünce annesine “Musto Dedem ölecek mi ?” demesi Musto Dede için gerçek bir lütuf oldu, iki nesil arasındaki diyalogu algıyı görebildiği için. O gün gözyaşı kırılganlık değildi. İzindi; kendine verdiği izin..
3. LAL Yolunda anlamı: LAL Yalnızca miras bırakmak değildir. LAL, Musto Dede’nin yıllarca içine gömdüğü anlamları, sevdiği insanların omuzlarına yük olmadan onların pusulasına dönüştürmektir. Mıusto Dede artık yük bırakmıyor; kerteriz bırakıyor.
4. Kerteriz Defteri: Sessizlik, konuşamamak değildir. Sessizlik bazen ömür boyu taşınmış anlamların, doğru zamanı beklemesidir. O zaman gelince yük, mirasa dönüşür.
5. Musto Dede’nin Sözü: İnsan sesiyle değil, bıraktığı izlerle konuşur. Ben gençliğimde yol yürüdüm; olgunluğumda yol gösterdim; şimdi ise torunlarım kaybolmasın diye yol işaretleri bırakıyorum.
6. Torunlarıma not: Sevgili çocuklarım, dedenizin en güçlü tarafı hiç düşmemesi değildi. Düştüğünde gürültü yapmaması da değildi. Asıl gücü, yıllar sonra o düşüşlerin anlamını bulup sizlere anlatabilmesiydi. Hayatta güçlü olmak önemlidir. Ama daha önemlisi, yaşadıklarınızı bilgeliğe (kendini bilmeye) dönüştürmektir.
7. Yaşam Gölü Kenarında: Bu akşam Sakız Adası’nın üzerine kızıllık çökerken, Nezuş ufka bakıyor. Musto Dede de aynı ufka bakıyor. Bir zamanlar geleceğe bakan gözler, Şimdi geriye bakıyor. Ama pişmanlık aramak için değil. Işığın hangi kıyılardan geçerek bugüne ulaştığını görmek için. Musto Dede sessiz bir insan değildir. O, sesini yıllarca başkalarının yolunu aydınlatmak için kullandı; kendi iç sesini ise yaşlılığın alacakaranlığında, LAL Yolculuğu ile duyulur hâle getirdi.

Belki deMusto Dede’nin son zamanlarda sıkça kullandığı o cümle artık yalnız torunları için değil, onu okuyacak herkes için bir kerteriz olacaktır:

“Mum (Musto Dede) dibine ışık vermeye başlıyor”

“Şuncacık yedim !” ne demek; nasıl bir öykü; Musto Dede’yi neden ağlatıyor ?

(devam edecek)

Öykücü (Musto Dede)