“…SSTC Ustası Musto Dede torunları için bilginin zekatını ödemek istiyor. Bunun için, LAL odaklı olarak “Nesillerarası Yetkinlik Transferini” metaforlarla yapmaya çalışıyor…(*)”

Hangi metaforları kullanabilir ?

Ekmel’in bulaşıcı neşesiyle güncelin sıkıntılarını unuttuğumuz Çeşme’deki Nezuş’un Sofrasında oğul Eray ve kuzenlerle “geçirmeyi geçebilme” ve dua etme çabaları (ki bugün bunlara daha çok ihtiyacımız var)

1.ORTOGONAL PARÇALAMA

Merhaba

Enstitüdeki ilk yıllarımdı; yetmişlerin başlarıydı. Rahmetli Oğuz Abimin (Prof.Dr.O.Manas) İstatistik Kursuna katılan Altekin ve Orhan biz yeni asistanlar için o kursu Enstitüde (Bornova ZMAE) düzenledirler. Katılanlardan biri de bendim. Bu kursta yeni bir istatistik analiz metodu öğrendim: Ortogonal Parçalama

1.Ortogonal Parçalamanın 3 Etkisini biliyor musunuz ?

Ortogonal Parçalama’da bağımsız ve bağımlı değişken arasındaki ilişkiyi (~korelasyon ve regresyon) yansıtan verilerin analizinde üç türlü etki ortaya çıkar. Bunlar:

• Linear
• Quadratic ve
• Cubic etkilerdir
• İnsan ilişkilerinde de benzer etkilerin var olduğuna inanıyorum. Bunun için önce bu etkilerin ne olduğuna bakmak gerekir. Bu etkileri birer metafor olarak düşünerek “Musto Dede Torunlarına Bir “LAL” Mesajı Bırakmak İstiyor ?“
• İstatistikte “Ortogonal Parçalama” ile bir olayın etkisini katman katman ayırmaya çalışırız. Bu katmanlar şu soruların yanıtlarını verir:
  • Doğrusal mı ilerliyor?
  • Eğrisel mi değişiyor?
  • Yoksa karmaşık dalgalar mı oluşturuyor? İnsan ilişkileri de çoğu zaman böyledir.
    • Bir söz…
    • Bir bakış…
    • Bir dokunuş… İlk anda “lineer” görünür; ama yıllar sonra torunun karakterinde “cubic” bir etki yaratabilir.

Musto Dede olarak torunlarıma şöyle bir LAL bırakabilirim:

“Musto Dede’den torunlarına (ABİDE): İlişkilerin Görünmeyen Matematiği

Evlatlarım,

Hayatta bazı etkiler LINEAR’dır. Birine tebessüm edersin, o da sana tebessüm eder. Bir yardım yaparsın, karşılığını görürsün. Sebep ve sonuç birbirine yakındır. Ama hayatın büyük kısmı böyle işlemez. Bazı etkiler QUADRATIC’tir. Bugün söylediğin bir söz, yarın değil; yıllar sonra büyüyerek geri döner. Bir çocuğa verilen güven, zamanla özgüvene dönüşür. Bir küçümseme ise içine kapanan bir ruha… Etkiler katlanır. Ve bazı etkiler vardır ki CUBIC’tir. Nesiller arasında dolaşır. Senin bugün yaptığın bir davranış, oğlunun karakterine, senin kaderine, hatta henüz doğmamış bir çocuğun dünyaya bakışına dönüşebilir.

İşte bu yüzden, hayatta hiçbir davranışın etkisini küçümsemeyin. Bir insanın ruhuna bırakılan iz, istatistik tablolarına sığmaz. İlişkilerin görünmeyen matematiği vardır.

*Sevgi linear değildir. * Güven linear değildir * Kırgınlık bile linear değildir.

Bazı küçük şeyler, zaman içinde geometrik büyür. Bu yüzden; Konuşurken dikkat edin, Çünkü sözler yankı yapar. Dinlerken dikkat edin, çünkü insanlar duyuldukları yerde büyür. Ve yürürken dikkat edin, çünkü sizden sonra gelenler çoğu zaman ayak izlerinize basar.

Torunlarım unutmayın; Gerçek Miras; mal değil, insan ruhunda bıraktığımız görünmeyen eğridir (**).

Sevgiyle,

Musto Dede

(devam edecek)

Öykücü (bis dat, qui cito dat)

(*): SSTC (Self Sytle Trained Competence: Eğitilmiş Yetkinlikle Özgün Tarz); LAL (Leave A Legacy: Bir İz Bırakmak; L4: Legacy / Miras)

(**): Bayram gecesinin yarısını da aşan uzun süreli, bol kahkahalı ve keyifli beraberliğimizin el öpme faslındayız. Verdiğimiz harçlıklar aslında en küçük Copcu (2012) için sembolik. O sırada komşumuz oğlu (EU) el öpmeye geldi. En küçük Copcu’muzdan bir yaş küçük EU ve… (Bir sonraki yazımda devam edeceğim)... Demek ki neymiş ? Daha ne ister insan !